केंग~, जाचें खरें नांव मौरिझियो कॅगियानो – कॉफी पियेत गजाली मारतना तो कसो मनीस?

“हांव फक्त एक मोहरां”

आमी केंग~ हाका मेळ्ळे, जो संगीत निर्मातो संगीत करून पोट भरिना, जाका लागून तो तडजोड करिनासतना संगीत रचूंक शकता।.

कांय कलाकार आसात जे आपलें पुराय जिवीत आपली आवड म्हळ्यार एक वेवसाय करपाच्या प्रयत्नांत सारतात, आनी कांय जाण तशेंच उलट करतात….

जेन्ना हांव मॉरिझियो कॅगियानो हाका मेळटां, जो चड फामाद आसा म्हणून केंग~, म्हाका दिसता, हांवें मनांत पयलींच ह्या मुलाखतीची पुराय येवजण तयार केल्या. संगीत वेवसायांत तीस वर्सां परस चड काळ, सात आल्बमां प्रकाशीत, संस्थापक मुळावी नोंदी, थेट सादरीकरण करपी, ध्वनी रचनाकार, तालवादक, शिक्षक, विकासक, छायाचित्रकार, सजोवपी, सर्जनशील. स्वतंत्र कलाकाराची ही अभिजात काणी, जाणें इलेक्ट्रॉनिक संगीताच्या तीन दशकांचो प्रवास केला.

आमी एक कॉफी ऑर्डर करतात, हांव टेप रेकॉर्डर चालू करतां, आनी पयलो प्रस्न जवळजवळ आपशींच भायर सरता:
“चला, तुवें एक संगीतकार म्हणून कशें वावुरलां, ताचेर उलयताले.”

माउरिझियो हांसता, तकली हालयता, आनी म्हजें वाक्य पुराय जावचे पयलींच म्हाका मदींच थांबयता:
“थांब...”
तो कॉफीचो घोट घेता:
“हांव संगीतकार न्हय।”

हांव गप्प रावतां:
“हांव ह्या विश्वाचो एक नम्र सेवक. एक माध्यम.”

म्हाका रोखडेंच कळ्ळें की हांवें तयार केल्लें मुलाखत योग्य नासतली, कारण केंग~ करिअर, संगीत उद्योग वा संगीताच्या प्रकारांच्या संदर्भांत विचार करना; तो ऊर्जा, आयकप आनी स्वातंत्र्याच्या संदर्भांत विचार करता.

---

“संगीत म्हजें न्हय।”

माध्यम आसप म्हळ्यार कितें?

«हाचो अर्थ म्हळ्यार संगीत ज्यांनी तयार केलां तांचेंच आसा, असो विचार करप थांबोवप. म्हाका दिसता आमी फक्त अनुवादक. जेन्ना सगळें खरेंच जुळटा, तेन्ना निर्णय तुमी घेनात. तुमी संगीत आयकतात, प्रेक्षकांक आयकतात, त्या जाग्याक आयकतात. तुमी त्या क्षणाक आयकतात. संगीत पयलींच अस्तित्वांत आसा. तुमी फक्त ताका एक रूप दिवपाचो प्रयत्न करतात, एका अर्धरचयित्या सारके.»

तो काणी सांगपाचे पद्धतींत कांयच गूढ ना – खरें म्हणल्यार, अगदी उरफाटेंच. दशकांच्या अभ्यास, संगीत कार्यावळी आनी प्रयोगांतल्यान ती खात्री जोडिल्ल्या मनशाच्या सहजतेन तो उलयता.

---

एक भुरगें, एक बॉन्टेम्पी खेळणें आनी अमर्याद उत्सुकता

ही काणी हेर जायत्या काणयां भशेन सुरू जाता. एक बॉन्टेम्पी खेळण्याचें ऑर्गन, चार वर्सां पिराय, पयले पाठ – फकत इतलेंच की, सरावाक चिकटून रावचे बदला, ल्हान मौरिझिओक बटणां दाबपाक, स्टॉप्स जुळोवपाक आनी आवाज बदलपाक चड आवडटालें:

«शिक्षक म्हाका सराव दिवपाक सांगतालो. हांव ते करतालों. पूण मागीर हांव फुडें वचतालों. म्हाका की, स्लायडर आनी बटणां पळोवन खूब आवडटालीं. आवाज कित्याक बदलता हें म्हाका समजूंक जाय आशिल्लें. म्हाका दिसता, थंयच्यानच आवाज रचणुकेची आवड म्हाका लागली.»

तेन्ना सावन तो थांबूंक ना. पियानो, तालवाद्य, डिजरिडू, सिंथेसायझर – ताच्या हातांत येता तें खंयचेंय तालबद्ध वाद्य – पूण सगळ्यांत म्हत्वाचें म्हणल्यार, दर एका आवाजा फाटल्यान कितें आसा हें समजून घेवपाची ताची उत्सुकता.

«एका वेळार, फकत वाद्यं वाजोवप म्हाका आतां पुरो नाशिल्लें. म्हाका तीं तयार करपाचीं आशिल्लीं.»

---

वेंचपा परस बांदप

जायते निर्माते हजारानीं प्रीसेट्स स्क्रोल करून ट्रॅक सुरू करतात; तो ताच्या उरफाटें करता.

«म्हज्यान जाता जाल्यार, हांव प्रीसेट्स टाळटां. म्हाका सिंथेसायझर्स मुळांतल्यान प्रोग्राम करपाक आवडटा. वा संवसाराक रेकॉर्ड करपाक.»

जेन्ना तो “संवसाराचें रेकॉर्डिंग” म्हणटा, तेन्ना ताचो शब्दशः अर्थ असो की तो आपल्या रोड मायक्रोफोना वांगडा भायर सरता आनी जें कितें ताचें लक्ष ओडटा ताचो नमुनो घेता: एक गेट, कारखान्याचो आवाज, एक दार, झाडांतली वार, एक फातर, एक रेल्वेगाडी; मागीर हें सगळें स्टुडिओंत परत वता, जंय ताचें विघटन, दाणेदार करप, गाळणी आनी परत संश्लेषण करतात.

«म्हजे खातीर, कॉन्क्रिट संगीत म्हळ्यार एक प्रकार न्हय. तो आमच्या भोंवतणच्या संवसाराक पळोवपाची एक पद्दत आसा.»

ताचे आवडटे सारांश खंयचे?

«एफएम, कारण तें अविश्वसनीयरित्या समृद्ध हार्मनी तयार करता. ग्रॅन्युलर सिंथेसिस, कारण तें तुमकां वेळाक जवळजवळ शारीरिकरित्या हाताळपाक दिता. आनी सबट्रॅक्टिव्ह सिंथेसिस, जें ध्वनी रचणुकेचें एक सगळ्यांत सुंदर रूप आसा.»

प्युअर डेटा, मॅक्स/एमएसपी, सुपरकोलायडर, रीझन: फक्त सॉफ्टवेअर आसचे बदला, ती आतां संगीत वाद्यां जायत आसात अशें दिसता.

---

“तंत्र आमकां तंत्र विसरपाक मदत करपा खातीर आसता।”

ह्या वेळार, हांव ताका एक स्पश्ट विरोधाभास दाखोवन दितां:
तो एक तंत्रज्ञ, प्रोग्रामर, डेव्हलपर, संगणक विज्ञान शिक्षक आनी ध्वनी रचनाकार आसा, तरी तो सदांच अंतर्ज्ञाना विशीं उलयता।.
ती हांसता….

«कारण तंत्र म्हळ्यार तुमकां एका अशा पांवड्यार पावपाक मदत करपाक, जंय तुमकां ताचेर विचार करपाची गरज उरना. हें वाद्य वाजोवपाक, प्रोग्रामिंगाक, मिक्सिंगाक – आनी शिकोवपाकय लागू जाता. एकदां तुमकां तंत्र आत्मसात जाल्या उपरांत, तुमी निमाणे आयकूंक शकतात.»

---

बेसिक रेकॉर्ड्स रेकॉर्ड्स विकपा खातीर स्थापन केल्लें ना.

२०१५ वर्सा, ताणें बेसिक रेकॉर्ड्सची स्थापना केली; ह्या संक्षेपाक्षराचो अर्थ आसा बासिलिकाटा ध्वनी नवनिर्मिती समुदाय.

«जायते लोक फक्त »रेकॉर्ड्स' हें उतर पळयतात. म्हजे खातीर म्हत्वाचें 'कम्युनिटी' हें आसा. म्हाका एक रेकॉर्ड लेबल सुरू करपाचें नाशिल्लें. म्हाका अशी एक सुवात तयार करपाची आशिल्ली, जंय कोणाचीय परवानगी घेनासतना प्रयोग करप शक्य जातलें.»

आयज, बेसिक एक रेकॉर्ड लेबल, एक मास्टरिंग स्टुडिओ, एक मल्टीमिडिया उत्पादन कंपनी आनी एक सर्जनशील कार्यशाळा आसा. हें ताच्या स्वातंत्र्याच्या दृश्टीकोनाचें एक सैमीक विस्तार आसा.

---

“म्हाका संगीत करून केन्नाच पयशे जोडपाची इत्सा नाशिल्ली।”

सगळ्या उलोवपांतली ही घडये सगळ्यांत अजापीत करपी गजाल आसा।.

«सगळ्यांक दिसता की हें एक तपश्चर्या. म्हजे खातीर, ही एक जैत. हांव एक शिक्षक. आनी हांव हें म्हज्या मोगान करतां. दुसरें कितें तरी मेळपाची वाट पळयतां म्हणून न्हय. म्हजो खरेंच विश्वास आसा की हांव संवसारांतल्या सगळ्यांत सुखी शिक्षकां मदलो एकलो.»

२०२३ वर्सा सावन, तो पियाचेन्झा हांगाच्या एका शाळेंत स्थायी शिक्षक आसा, जंय तो संगणक विज्ञान आनी तंत्रज्ञान कार्यशाळा, ग्राफिक डिझाइन, आनी वेपारी सेवां खातीर संगणक विज्ञान आनी वेवसायीक तंत्र शिकयता.

«संगीत म्हजीं बिलां फारीक करपाक जायना ह्या गजालीन म्हाका प्रचंड स्वातंत्र्य दिलां. हांव जें कितें सोदतां तें रिलीज करूंक शकता, म्हजी शैली पुराय तरेन बदलूंक शकता, आनी प्रयोग करूंक शकता. म्हाका अल्गोरिदम वा प्लेलिस्टां फाटल्यान धांवपाची गरज ना. म्हजी जापसालदारकी म्हळ्यार प्रामाणीक रावप.»

---

सात आल्बमां. हजारांनी गाणीं जीं कोण केन्नाच आयकचो ना.

«हांवें सात आल्बमां रिलीज केल्यांत. पूण म्हज्या कामाचो चडसो भाग केन्नाच रिलीज जावंक ना.»

ती म्हजे कडेन पळयता आनी हांसता।.

«म्हाका दिसता, म्हजे कडेन हजारानी ट्रॅक्स आसात जे हांव केन्नाच रिलीज करचो ना।»

कित्याक?

«कारण तांतले बरेचशे फक्त लायव्ह प्रदर्शना वेळार अस्तित्वांत आसतात: हांव तांकां घेतां, तांचें विघटन करतां, परत बांदतां, म्हज्या हेर निर्मितींचेर वा हेर कलाकारांच्या संगीताचेर थर करतां, सिंथेसायझर, तालवाद्य आनी सॅम्पल्स घालतां – दर एक प्रदर्शन एक वेगळीच वस्तू जाता. म्हाका मजा येता तीच ती गजाल.»

---

“म्हाका विचारूं ना कितें करतां.”

जेन्ना केन्ना कोण संगीत कार्यावळ आयोजित करता, तेन्ना सदांच तोच प्रस्न उप्रासता।.

“फ्लायराचेर कितें घालचें?”

«हांव सदांच तोच जाप दितां। कृपा करून बरोयात: केंग~ हायब्रीड सेट।»

कित्याक?

«कारण हांव स्वता कितें करतां तें म्हाकाच खबर ना, आनी ही गजाल हांव खोट्या नम्रताये विरयत सांगतां. म्हज्या दोन डेकांचेर जवळजवळ केन्नाच एकटें एक ट्रॅक वाजयना; तीं सदांच एकठांय वाजयतात. उपरांत अॅनालॉग सिंथेसायझर, पर्कशन, म्हज्या रोलंड सॅम्पलरांतले सॅम्पल्स, लूप्स, टेक्सचर्स आनी इफेक्ट्स कामाक येतात. एका वेळार, म्हज्याच निर्मितींक वळखप म्हज्याक लेगीत कठीण जाता.»

श्रोते व्याख्या विचारतात।.

डीजे? लायव्ह परफॉर्मन्स? प्रोड्युसर सेट?
ताणें अजून निर्णय घेवंक ना।.

«व्याख्या म्हणजे सूचीं खातीर. संगीता खातीर न्हय.»

---

खरो सेलेक्टah म्हळ्यार प्रेक्षक

एक उतर आसा जें उलोवपांत खूब फावटीं येता।.
“हांव आयकतां।”

«जमैकाच्या संस्कृतायेंत, »सेलेक्टah' म्हळ्यार तो मनीस जो रेकॉर्ड्स वेंचता. म्हजो विश्वास आसा की खरो 'सेलेक्टah' म्हळ्यार प्रेक्षक; हांव डान्सफ्लोरा कडेन आयकतां, हांव गर्देंतलो मूड जाणून घेतां – तींच, तांकां कळनासतना, प्रवासाची दिशा थारायतात.»

देखूनच तो प्रवास एम्बियंट संगीता पासून सुरू जावन, इलेक्ट्रोएकॉस्टिक आनी म्युझिक कोंक्रीट-आंतल्यान वचून, निमाणें टेक्नो, फॉरेस्ट सायट्रान्स, हाय-टेक, जंगल, फूटवर्क, डबस्टेप वा आयडीएम-आंत सोंपता, आनी हो बदल केन्नाच जबरदस्तीचो दिसना.
ताची एक थारावीक पद्धत नासता; तो एक संवाद आसता।.

---

सगळ्यांत म्हत्वाचो पाठ संगीता कडल्यान ना आयलो।

मुलाखतीच्या शेवटाक, सूर बदलता – हांव ताका तशें करपाक सांगतां म्हणून न्हय, पूण कारण संवाद आपशींच त्या दिकेन वळटा.
तीन वर्सां पयलीं ताका लिम्फोमा जालां अशें निदान जालें; तीन म्हयन्यां भितर ती बरीच व्हड जाली, आनी ताणें बारा सायकल केमोथेरपी घेतली.

«दोतोर म्हाका विचारत रावताले की हांवें हें कशें केलें. ते म्हाका म्हणटाले: “केमो उपरांत हेर लोक पुराय तरेन थकून वतात. तूं कार्यावळी आयोजित करता, संगीत वाजयता, कलाकृती तयार करता – तूं फक्त रचतच रावता.”"
हांव सदांच तोच जाप दितालो: »जर हांवें हें सगळें करप थांबयलें, जाल्यार संवसारांतली खंयचीच थेरपी म्हाका वाटावंक शकची ना.'

तो पुराय उलोवपांत पयलेच खेपे थांबता।.

«वखदांनी म्हाका बरो केलो. हाचेर म्हाका केन्नाच दुबाव नाशिल्लो. पूण म्हज्या पुताचो मोग आनी संगीत हांणी म्हाका त्या झुजाक तोंड दिवपाची ताकद दिली. जेन्ना तुमी बापूय जातात, तेन्ना सगळें बदलता. तुमी फकत तुमच्या खातीर जियेनात. दर एक निवड एक वेगळो अर्थ घेता. हांव एक खूब खूश बापूय. आनी म्हाका दिसता, हेंच खूशालपण जें म्हाका दर दिसा उगडास करून दितालें की फुडें जियेवपाक कित्याक मोल आसा.»

आयज, तो काळ ताच्या फाटल्यान उरला; तो ताचे विशीं एक वैयक्तिक जैत म्हणून न्हय, तर एक असो अणभव म्हणून उलयता, जाणें ताच्या सदांच्या विश्वासाक आनीक घट केलो:
संगीत म्हळ्यार एक वेवसाय न्हय, एक वळख न्हय, वा एक ध्येय लेगीत न्हय. संगीत म्हळ्यार एक सुवात. एक अशी सुवात जंय तुमी जियेवप चालू दवरूंक शकतात, जरी जिवीत तुमच्या कडल्यान सगळें कांय मागता आसल्यार लेगीत.

आमी कॅफेंतल्यान भायर सरतात, आनी निरोप घेवचे पयलीं हांव ताका विचारतां, की तीस वर्सां परस चड जाल्या उपरांत लेगीत, ताका अजून कितें तरी सिद्ध करपाची गरज दिसता काय.

तो हांसता।.

«ना. म्हाका फकत स्वताक अजापीत करत रावपाचें आसा. तशें जाल्यार, प्रेक्षकय चड करून अजापीत जातले.»

तो वचून गेल्या उपरांत, म्हज्या पयल्या प्रस्नाची जाप दितना ताणें केल्ल्या उतरांविशीं हांव विचार करतां.

“हांव संगीतकार न्हय।”

दोन वरां उलोवपा उपरांत, तो बरोबर आसा काय ना हें म्हाका अजून खबर ना, पूण एक गजाल म्हजे खातीर स्पश्ट आसा: तो जें कितें करता, तें आजच्या संगीत संवसारांत अत्यंत दुर्मिळ जाल्ल्या एका स्वातंत्र्यान करता.